De psychologie van beleggen
Kwaliteitsaandelen doen het op lange termijn goed op de beurs.
Maar hoe zit het met het psychologische aspect van beleggen?
Hoe hou je het hoofd koel en neem je verstandige beslissingen?
Mensen zijn emotioneel
We zijn veel minder rationeel dan we durven toegeven.
Precies daar komt de term kuddegedrag vandaan.
Het is heel moeilijk om tegen de stroom in te gaan.
Als belegger moet je je bewust zijn van de vele valkuilen waar je in kan trappen:
Recency bias: Je denkt dat wat net gebeurde, ook zo zal blijven.
Loss aversion: Een verlies van 100 euro doet ongeveer twee keer zoveel pijn als een winst van 100 euro plezier geeft.
Confirmation bias: Je zoekt alleen informatie die jouw mening bevestigt.
Overconfidence bias: Je gelooft dat je beter bent in aandelen kiezen of de markt timen dan eigenlijk het geval is.
Sunk cost fallacy: Je houdt een slechte belegging vast omdat je er al tijd of geld in hebt gestoken.
Mental accounting: Je behandelt geld anders afhankelijk van de herkomst of het label. Zo geef je bijvoorbeeld een bonus uit aan ‘stomme’ dingen.
De lijst is eindeloos.
We hebben er zelfs een volledig artikel over geschreven, met als titel:
Maar we hebben het belangrijkste risico voor jou als belegger nog niet besproken …
Dat is angst en hebzucht.
Zowel angst als hebzucht leiden ertoe dat je irrationele beleggingsbeslissingen neemt.
Dat is ook de reden waarom de beste beleggers ter wereld vaak als ‘koud’ worden beschouwd.
Ze lijken hun emoties te kunnen uitschakelen.
Iedereen kent deze uitspraak van Warren Buffett:
Maar het betekent ook het volgende…
Als belegger word je al snel overmoedig wanneer je aandelen het goed doen.
En je twijfelt aan jezelf zodra de dingen niet gaan zoals je wil.
Je moet jezelf mentaal zo programmeren dat je precies het tegenovergestelde doet.
Hoe voorkom je dat je je gezond verstand verliest in moeilijke tijden?
Of beter gezegd: hoe beleg je nu doordacht om straks geweldige rendementen te realiseren?
Jij bent een eigenaar
Je weet het waarschijnlijk al, maar het is goed om het nog eens te herhalen.
Als je in een bedrijf belegt, ben je mede-eigenaar van dat bedrijf.
Dit betekent ook dat als je één aandeel van een bedrijf koopt, je bereid moet zijn om het hele bedrijf te kopen.
Koop je 10 aandelen van Apple?
Dan denk je dat het bedrijf meer dan €3,7 biljoen waard is.
Je zou het hele bedrijf voor dit bedrag willen kopen als je het geld had.
(Mocht je €3,7 biljoen beschikbaar hebben, stuur me dan zeker een mailtje 😄)
Laten we nog een voorbeeld geven.
Stel je voor dat je de eigenaar bent van de lokale supermarkt om de hoek.
Het is een familiebedrijf.
Je grootvader heeft het bedrijf meer dan 40 jaar geleid en het vervolgens aan je ouders overgedragen.
Onlangs hebben je ouders het bedrijf aan jou gegeven.
Je wil later precies hetzelfde doen met je eigen kinderen.
Wat is in dit geval voor jou het allerbelangrijkste?
Hoeveel het bedrijf vandaag waard is volgens investeerders
Hoeveel je jaarlijks verdient met het bedrijf
De toekomstige groeivooruitzichten van het bedrijf
Als je niet van plan bent het bedrijf te verkopen, zijn alleen punten 2 en 3 van belang.
Je zou precies hetzelfde moeten denken over je aandelen.
Als je je vooral richt op wat het bedrijf nu waard is, dan beland je al snel in de theorie van de ‘Greater Fool’.
Je koopt een aandeel tegen een hoge prijs … niet omdat je denkt dat het ongewaardeerd is, maar omdat je verwacht dat iemand anders er later nóg meer voor zal betalen.
Die “iemand anders” is de grootste dwaas of de ‘Greater Fool’.
Eigenaars 🆚 Speculanten
Er bestaat een belangrijk onderscheid tussen Eigenaars en Speculanten:
Eigenaars:
Hechten weinig belang aan schommelingen in de aandelenkoers.
Kijken vooral naar de cashflow en de toekomstige groeivooruitzichten.
Speculanten:
Hechten veel belang aan schommelingen in de aandelenkoers.
Geven weinig om de cashflow en de toekomstige groeivooruitzichten.
Als succesvolle belegger moet je denken en handelen als een eigenaar.
Owner’s Earnings
Richt je op hoeveel winst jouw bedrijven voor je genereren.
Niet op de prijs waarvoor je ze vandaag zou kunnen verkopen.
Bij aandelen betekent dit dat je kijkt naar de Owner’s Earnings.
Deze waarde is heel eenvoudig te berekenen:
Owner’s Earnings (verandering in %) = Winstgroei per aandeel + Dividendrendement
De afgelopen tien jaar groeide de Owner’s Earnings van onze portefeuille met 19,7% per jaar:
Weet wat je bezit
Alleen weten dat jouw bedrijven steeds meer geld voor je verdienen, is niet genoeg.
Je moet begrijpen wat je bezit en waarom je het bezit.
Luister maar eens naar Peter Lynch.
Als je een bedrijf niet begrijpt, voelt een dalende aandelenkoers al snel als een waarschuwing.
Het lijkt alsof er iets mis is.
In zo’n situatie raak je gemakkelijk in paniek.
Maar wanneer je denkt als een eigenaar van een supermarkt, is een dalende prijs niets om je zorgen over te maken.
De speculant ziet de koers dalen en raakt in paniek. Hij denkt dat hij geld heeft verloren.
De eigenaar kijkt naar zijn schappen. De klanten kopen nog steeds melk. De zaken gaan net zo goed als gisteren.
Het is hetzelfde als bij het bezit van een huis.
Je vraagt je toch ook niet elke dag af of de waarde van je huis is gestegen of gedaald.
Je wil je huis voor de lange termijn bezitten.
Foute beslissingen
De slechtste beleggingsbeslissingen worden genomen op basis van emoties.
Of je nu euforisch wordt omdat een aandeel stijgt…
… of in paniek raakt omdat een aandeel daalt…
… Je moet dit soort gedrag proberen te vermijden.
Emotionele beslissingen zijn bijna altijd dure vergissingen.
Laten we drie manieren bespreken om ze te vermijden:
Schrijf je beleggingsthesis op.
Bepaal op voorhand wanneer je wil verkopen.
Gaat het om een prijsdaling of een fundamenteel probleem?
1. Schrijf je beleggingsthesis op
De beste beleggers houden een beleggingsdagboek bij.
Voordat je ook maar één aandeel koopt, schrijf je precies op waarom je het bedrijf koopt.
Wat doet het bedrijf?
Waarom denk ik dat het ondergewaardeerd is?
Welke groei kan ik de komende jaren verwachten?
Een beleggingsdagboek helpt je om je gedachten te structureren en rationele beslissingen te nemen.
2. Bepaal op voorhand wanneer je wil verkopen
Bepaal op voorhand al wanneer je een aandeel zou willen verkopen.
Dit voorkomt dat je in het heetst van de strijd excuses verzint.
Een eigenaar verkoopt doorgaans slechts om drie redenen:
De fundamenten van het bedrijf zijn blijvend verslechterd. Bijvoorbeeld: de supermarkt verliest structureel klanten aan een nieuwe concurrent.
Het aandeel is zó sterk overgewaardeerd dat het elke logica tart.
Je hebt een duidelijk betere plek gevonden om je kapitaal te investeren.
3. Gaat het om een prijsdaling of een fundamenteel probleem?
Mr. Market is Manisch-Depressief.
Een dalende aandelenkoers is in de meeste gevallen gewoon ruis.
Als je een goed bedrijf voor een lagere prijs koopt, is dat een buitenkans.
Verandert er iets fundamenteels? Dan is dat pas een écht probleem.
Zoals Warren Buffett zegt: aandelen zijn net als hamburgers.
Hoe goedkoper ze zijn, hoe beter.
Het is een spel voor de lange termijn
Vergeet nooit dat je altijd belegt voor de lange termijn.
Hier zijn een paar dingen die je helpen om het langetermijnperspectief te bewaren.
1. Langer in de markt zijn is beter dan de markt timen
Op de beurs volgen de beste dagen meestal op de slechtste dagen.
Mis je de beste dagen? Dan heeft dat een enorme impact op je rendement.
2. Niets doen is een strategie
In beleggen leidt meer inspanning niet altijd tot betere resultaten.
Als je een bedrijf bezit dat zijn winst elk jaar met 20% laat groeien, is niets doen de beste zet.
Charlie Munger verwoordde het perfect:
![Charlie Munger: "[In investing] the big money isn't in the buying or ...](https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!eXaB!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F224fb531-88a5-443c-ba16-e6558cec0413_816x924.jpeg "Charlie Munger: \"[In investing] the big money isn't in the buying or ...")
3. Denk in jaren en decennia
Wall Street denkt in kwartalen.
De beste beleggers denken in decennia.
Een van mijn favoriete tweets van Morgan Housel laat je zien waarom.
4. Volatiliteit is je vriend
Onthoud dat volatiliteit heel normaal is. Als belegger is het jouw vriend.
Maar het is moeilijk om er rustig bij te blijven.
Hier is een stuk uit de memo ‘Selling Out’ van Howard Marks.
Het illustreert perfect bovenstaande.
Hoe blijf je rationeel?
De basisprincipes van beleggen zijn eenvoudig.
Terry Smith vat het samen in drie regels:
Maar beleggen is niet makkelijk.
Je emoties proberen je meestal ertoe aan te zetten het verkeerde te doen.
Hier volgen een paar tips om je hoofd koel te houden:
Kijk naar het bedrijf, niet naar de ticker: Check niet elke dag de aandelenkoersen. Prijsschommelingen zijn ruis. Kijk liever naar de Owner’s Earnings.
De 48-uurregel: Koop of verkoop nooit overhaast. Als je de drang voelt om te handelen, wacht dan 48 uur voordat je beslist.
Positiegrootte: Zelfs een geweldig bedrijf kan mislukken. Laat nooit één positie zo groot worden dat dagelijkse koersbewegingen je nachtrust beïnvloeden.
Focus op de lange termijn: Rendement op rendement werkt over jaren en decennia.
Zet het nieuws uit: Financieel nieuws is gemaakt om je te laten handelen (en advertentie-inkomsten te genereren). Wil je een betere belegger worden? Lees dan minder nieuws en meer jaarverslagen.
Houd een beleggingsdagboek bij: Schrijf op waarom je een aandeel hebt gekocht en hoe je je voelde. Het teruglezen van je fouten helpt je om ze in de toekomst te vermijden.
Conclusie
Beleggen draait uiteindelijk niet om de slimste persoon in de kamer te zijn.
Het draait om het meest rationeel en gedisciplineerd te zijn.
De beurs is de enige plek ter wereld waar mensen de supermarkt verlaten als er kortingprijzen worden gegeven.
Door jezelf te trainen om een aandeel te zien als een stukje van een bedrijf in plaats van een ticker op een scherm, geef je jezelf een enorm voordeel.
Onthoud:
Speculanten focussen op wat een aandeel morgen waard kan zijn.
Eigenaars focussen op wat het bedrijf de komende tien jaar verdient.
Hou het hoofd koel, volg de Owner’s Earnings, en laat de tijd het zware werk voor je doen.
Beleggen in de beste bedrijven ter wereld
Pieter
PS Vorige week kocht ik bij in drie aandelen van onze Portefeuille. Partners hebben toegang tot de hele portefeuille. Je kan hier een proefabonnement van 90 dagen nemen.
Gebruikte bronnen
Lynx: Maak een rekening aan en krijg €150 transactietegoed
Fiscal.ai: Financiële data
Volkswagen: Pieter als ambassadeur van Volkswagen